بصير احمد دولت آبادى
406
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
حين جنگ با كافران خارجى متحد هستند . مگر از شكست انگليسها خبر نداريد ؟ به آمرانت در شوروى اطلاع بده كه اگر تا 24 ساعت 2 نايب الحكومهاى ما را رها نكرده و غلام نبى از خاك افغانستان خارج نشود ، جنگ داخلى را منقطع مىكنم و فردا ساعت 12 [ بجه ] تو را با خانوادهات ، به توپ مىپرانم و يك بجه با شوروى از طرف ما اعلان جنگ است . » « 1 » شايد چنين حرفى را هيچ شاه و رئيس جمهورى تا آنزمان به روسها نگفته باشد ، ولى عيب كار حبيب اللّه سقازاده در اين بود كه جنگ با نيروى شمالى به سركردگى غلام نبى خان چرخى را جنگ با كافران خارجى مىدانست ، ولى جنگ با نيروى جنوبى به سركردگى نادر خان را جنگ داخلى . و همين برداشت ، سياست تجاوزكارانهء روسها را در مورد حمله به افغانستان عوض كرد ، زيرا وقتى شنيدند كه قواى نادر خان به حمايت انگليس از جنوب وارد افغانستان شده است ، عقبنشينى كردند . در آن شرايط كسى از راز اين عقبنشينى و تجاوز چيزى نمىدانست ، ولى بعدها جاسوسان روسى در خاطرات خود نوشتند : « وزارت خارجهء شوروى عقيده داشت كه چون بچهء سقا فقط مورد حمايت مردم شمال افغانستان قرار دارد ، لذا پس از چندى كه بر سرير قدرت قرار گرفت به خاطر بسط نفوذ در تركستان سياست تجاوزكارانهاى نسبت به شوروى در پيش خواهد گرفت . چون پوليت بورو هم از عقيدهء وزارت خارجهء شوروى حمايت كرد ، لذا تصميم بر آن شد كه دولت شوروى در اين ميانه از امير امان اللّه خان پشتيبانى كند ، يعنى از كسى كه نمايندهء ملاكين بزرگ و
--> ( 1 ) . حبيب اللّه خادم دين رسول اللّه ، ص 79 .